Έχω Hashimoto. Πρέπει να κόψω τη γλουτένη;
Η γλουτένη έχει βρεθεί πολλές φορές στο επίκεντρο της συζήτησης για τη θυρεοειδίτιδα Hashimoto. Είναι όμως πραγματικά απαραίτητο να την αποκλείσουμε από τη διατροφή μας;
Η σύντομη απάντηση είναι όχι, όχι μόνο επειδή έχουμε Hashimoto.
Το γεγονός ότι κάποιος έχει μια αυτοάνοση πάθηση του θυρεοειδούς δεν σημαίνει ότι η γλουτένη τον βλάπτει ή ότι η αποφυγή της θα βελτιώσει τη λειτουργία του θυρεοειδούς του.
Αυτό που χρειάζεται είναι να ξεχωρίσουμε δύο διαφορετικά θέματα: τη διατροφή χωρίς γλουτένη ως πιθανή παρέμβαση στο Hashimoto και τον έλεγχο για κοιλιοκάκη.
Τι λέει η επιστήμη για τη γλουτένη στο Hashimoto;
Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε το 2025 εξέτασε αν η αποφυγή γλουτένης ωφελεί άτομα με Hashimoto που δεν έχουν κοιλιοκάκη.
Τα αποτελέσματα δεν έδειξαν σαφή βελτίωση στις θυρεοειδικές ορμόνες ή στην TSH. Οι μελέτες ήταν λίγες και τα διαθέσιμα στοιχεία είχαν πολύ χαμηλή βεβαιότητα.
Με απλά λόγια, δεν έχουμε επαρκή επιστημονικά δεδομένα για να συστήνουμε διατροφή χωρίς γλουτένη σε όλους όσοι έχουν Hashimoto.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αποκλείεται κάποιος να αισθάνεται καλύτερα αποφεύγοντας ορισμένα τρόφιμα. Σημαίνει ότι η προσωπική βελτίωση δεν αρκεί για να αποδείξει ποιο συστατικό ευθύνεται ή ότι η ίδια παρέμβαση χρειάζεται σε όλους.
Γιατί τότε συστήνεται έλεγχος για κοιλιοκάκη;
Επειδή τα άτομα με Hashimoto έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν κοιλιοκάκη σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.
Η κοιλιοκάκη είναι μια αυτοάνοση πάθηση στην οποία η κατανάλωση γλουτένης προκαλεί βλάβη στο λεπτό έντερο. Μπορεί να συνοδεύεται από φούσκωμα, διάρροια, κοιλιακό πόνο, κόπωση ή ελλείψεις θρεπτικών συστατικών. Μπορεί όμως να υπάρχει και χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Γι’ αυτό:
- Οι οδηγίες NICE του 2015 συστήνουν να προσφέρεται έλεγχος για κοιλιοκάκη κατά τη διάγνωση αυτοάνοσης θυρεοειδοπάθειας.
- Οι ευρωπαϊκές οδηγίες ESsCD του 2025 περιλαμβάνουν επίσης τη θυρεοειδίτιδα Hashimoto στις ενδείξεις ελέγχου για κοιλιοκάκη.
Πρόκειται για οδηγίες διαφορετικών επιστημονικών φορέων, που συμφωνούν στη σημασία του ελέγχου.
Και το σημαντικότερο: ο έλεγχος αφορά και ανθρώπους που δεν έχουν συμπτώματα.
Πώς γίνεται ο αρχικός έλεγχος;
Μπορούμε να ξεκινήσουμε συζητώντας το θέμα με τον ενδοκρινολόγο που παρακολουθεί το Hashimoto.
Ο αρχικός έλεγχος γίνεται συνήθως με συγκεκριμένες εξετάσεις αίματος. Αν τα αποτελέσματα ή τα συμπτώματα το απαιτούν, ακολουθεί αξιολόγηση από γαστρεντερολόγο.
Υπάρχει όμως κάτι που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή:
Δεν διακόπτουμε τη γλουτένη πριν από τις εξετάσεις.
Η αποφυγή της μπορεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα και να δυσκολέψει τη διάγνωση. Αν κάποιος έχει ήδη σταματήσει να καταναλώνει γλουτένη, χρειάζεται να το αναφέρει στον γιατρό του.
Τι γίνεται αν οι εξετάσεις είναι αρνητικές;
Αν ο έλεγχος έχει γίνει σωστά, τα αποτελέσματα είναι αρνητικά και δεν υπάρχουν συμπτώματα, συνήθως δεν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση εκείνη τη στιγμή.
Αν όμως υπάρχουν επίμονες ενοχλήσεις ή άλλα ύποπτα ευρήματα, η διερεύνηση δεν σταματά απαραίτητα σε μία αρνητική εξέταση.
Ο γαστρεντερολόγος μπορεί να αξιολογήσει αν χρειάζονται πρόσθετες εξετάσεις ή αν τα συμπτώματα έχουν κάποια άλλη αιτία.
Κι αν με ενοχλεί το ψωμί, αλλά δεν έχω κοιλιοκάκη;
Το ότι κάποιος αισθάνεται καλύτερα όταν σταματά το ψωμί ή τα ζυμαρικά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει ευαισθησία στη γλουτένη.
Το σιτάρι περιέχει και άλλα συστατικά, όπως οι φρουκτάνες, που μπορεί να προκαλούν γαστρεντερικά συμπτώματα σε ορισμένους ανθρώπους.
Αφού αποκλειστεί κατάλληλα η κοιλιοκάκη, μπορεί να χρειάζεται διερεύνηση για αλλεργία στο σιτάρι ή πιθανή μη κοιλιοκακική ευαισθησία στο σιτάρι ή στη γλουτένη.
Αυτό όμως δεν αφορά υποχρεωτικά όλους όσοι έχουν αρνητικές εξετάσεις.
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μια προσωρινή και οργανωμένη δοκιμή αποκλεισμού και επανεισαγωγής τροφίμων μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση των συμπτωμάτων. Χρειάζεται να γίνεται με καθοδήγηση και με συγκεκριμένο τρόπο, όχι με διαρκείς αυθαίρετους περιορισμούς.
Τι κρατάμε τελικά;
Το Hashimoto από μόνο του δεν αποτελεί λόγο να αποκλείσουμε τη γλουτένη.
Αποτελεί όμως λόγο να γνωρίζουμε τη σχέση του με την κοιλιοκάκη και να συζητήσουμε τον κατάλληλο έλεγχο με τον γιατρό μας, ακόμη και αν δεν έχουμε συμπτώματα.
Και όταν υπάρχουν ενοχλήσεις, χρειάζεται να τις διερευνούμε μεθοδικά, χωρίς να αποδίδουμε αυτόματα την ευθύνη σε μία τροφή.
Πρώτα διερευνούμε. Μετά αποφασίζουμε αν χρειάζεται αποκλεισμός. Όχι το αντίστροφο.
⸻
Επιστημονικές πηγές
- NICE. Coeliac disease: recognition, assessment and management. NG20, 2015. Κατευθυντήριες οδηγίες.
- European Society for the Study of Coeliac Disease. 2025 Updated Guidelines on the Diagnosis and Management of Coeliac Disease — Part 1: Diagnostic Approach. Πλήρες κείμενο.
- Araújo EMQ et al. Effects of Gluten-Free Diet in Non-Celiac Hashimoto’s Thyroiditis: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients, 2025. Δημοσίευση.
- Roy A et al. Prevalence of Celiac Disease in Patients with Autoimmune Thyroid Disease: A Meta-Analysis. Thyroid, 2016. PubMed.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση.